Gelenek içinde kadim dil eserlerinde dat harfi hakkında “Dât-ı Kadim” ve
“Dât-ı Hadis” şeklinde bir ayrıma gidilmemişken, söz konusu kavramlar
literatüre oryantalistler eliyle sokulmuştur. Oryantalistler, kadim dat
harfinden Sîbeveyh’in dat tanımındaki datı kastetmişler ve bu sesin
tamamen telaffuzdan kaybolduğunu iddia etmişlerdir. Hadis dat harfin-
den ise Mısır’da kadim datın yerine telaffuz edildiğini iddia ettikleri “Dal-ı
Mufahham” harfini kastetmişlerdir. Geçen yüz yılda yaşamış Mısır’lı
dilciler oryantalistlerin görüşlerinden etkilenerek söz konusu kavramla-
rın literatüre yerleşmesine neden olmuşlardır. Aslında dat harfi tarihsel
süreç içinde telaffuz zorluğu nedeniyle kendisine sıfat ve mahreç yönün-
den yakın olan harflerle karıştırılmıştır. Ancak datta yaşanan ses değişimi
oryantalistlerin iddialarının aksine onun sahih telaffuzunu tamamen
ortadan kaldırmamıştır. Sadece yerelde Mısır özelinde günlük konuşma-
da telaffuz edildiği savunulan datın, dal-ı mufahham harfine dönüşerek
bu kullanımının genelleştiği, artık sahih dat yerine bu yeni sesin telaffuz
edildiği iddiası yaşanılan gerçeklikle örtüşmemektedir.